خوش آمدید!

سلام به وبلاگ دزفول مرجع وابسته به موسسه ی فرهنگی دزفول شناسی خوش آمدید.

 

آشنایی با شهرستان دزفول

دزفول يكي از شهرهاي استان خوزستان است از شمال به شهر ستانهاي انديمشك و اليگودرز (استان لرستان) ، از خاور به بخشهاي لالي از شهرستان (مسجد سليمان) و گتوند (از شهرستان شوشتر) و از جنوب و باختر به شهرستان شوش محدود مي گردد.

تقسيمات كشوري : شهرستان دزفول از دو بخش مركزي و سردشت تشكيل گرديده است . در اين شهرستان تنها منطقه شهري دزفول است كه بعنوان مركز شهرستان دزفول محسوب ميگردد. بخش مركزي دزفول شامل دهستانهاي شمس آباد ، بنوار ، قبله اي ، شمعون و شرقي و بخش سردشت شامل دهستانهاي شهي ، سردشت ، ليوس و ميانكوه ميباشد .ضمناً تعداد 6 شهرك جديد كه بيش از 2000 نفر جمعيت دارند ، در اين دو بخش (بخصوص بخش مركزي) ايجاد گرديده است.

نامگذري وپيشينه تاريخي : بنا بر بعضي مدارك تاريخي

شهر دزفول كه ابتدا بنامهاي اندامشك.انداميش ودر ميان اعراب اندلمشك موسوم بوده .توسط اردشير بابكان پادشاه ساساني بنا گرديده است .در برخي منابع چنين آمده كه پل قديمي دزفول كه در دوران شاپور اول ساساني بر روي رود خانه دز احداث گرديده بود.راه ارتباطي ميان دو شهر باستاني جندي شاپور و شوش بشمار مي رفته است .در كنار اين پل يك دژ (قلعه)مستحكم جهت حراست از آن ايجاد شده بود وبهمين جهت اين محل را «دژپل» مي گفتند .بعد ها كه به تدريج شوش و جندي شاپور عظمت و اهميت خود را از دست دادند جمعيت كثيري به دژپل كشيده شدند وبعد با سقوط امپراطوري ايران ، نام دژ پل نيز مانند بسياري لغات ديگر بصورت دزفول تغيير پيدا كرد. در طول تاريخ بعد از اسلام شهردزفول گاهي آباد وگاهي ويران گرديد اما پيشرفت واقعي آ ن بعنوان يك شهر .بعد از ايجاد سد دز بوجود آمد.در طول جنگ تحميلي نيز عليرغم آسيب هاي فراوان و بمباران هاي متعدد هوايي كه از طرف دشمن ديد .معهذا بعلت مقاومت دليرانه اهالي وبعد از جنگ بدليل روحيه قوي وكم نظير مردم دزفول ؛بسرعت محلهاي آسيب ديده باز سازي گرديد.

رودها : مهمترين رودخانه اين شهرستان دز است كه از كوههاي لرستان سرچشمه گرفته ، در شمال شهر دزفول از نواحي كوهستاني خارج و پس از عبور از باختر شهر دزفول بسمت خاور متمايل گرديده و در نزديكي بند قير به رودخانه كارون ميريزد . بر روي اين رودخانه و در حاشيه كوه تنگوان (واقع در 25 كيلومتري شمال خاوري دزفول ) سدي بهمين نام بنا گرديده كه شبكه آبياري دز با ايجاد كانالهاي آبرساني نقش مهمي در اقتصاد منطقه بخصوص تهيه پروژه هاي كشاورزي و صنعتي شهرستان دزفول ايفا نموده است.

كوهها : شهرستان دزفول از ناحيه كوهستاني (بخش سر دشت)و جلگه اي (بخش مركزي)تشكيل گرديده است.مهمترين كوههاي منطقه كوهستاني آن عبارتند از :

كوه سالن(بلند ترين قله اين شهرستان ( با 2209متر ارتفاع).

كوه هفت تنان(1570متر).

كوه سرگويان( 1503متر)

كوه لپ سفيد( 897متر).

اين كوهها در واقع از قسمتهاي كم ارتفاع سلسله جبال زاگرس محسوب ميشود. ضمناً تپه چغاميشCHOGHAMISH كه از آثار وباستاني شش هزار ساله بر خوردار گرديده .در فاصله 25كيلو متري جنوب خاوري شهر دزفول قرار گرفته است .

كانها.معادن شن وماسه شهرستان دزفول كه غالباً در مسير هاي زير قرار دارد.

1 –معدن مسير رود خانه در واقع در جنوب شهر دزفول .

2- معدن گلال كهنك واقع در 21 كيلو متري جنوب خاوري دزفول.

3- معدن مسير رود كرخه واقع در 22 كيلو متري باختر دزفول.

4 – معادن ديگري كه در اين چند سال شروع به فعاليت كرده اند .

همچنين معادن سنگ گچ نمك روستاي ايسپره (واقع در 5 كيلو متر سر دشت)و معدن متروك سنگ سيليس دار(واقع در خاور پل كهنك) 22 كيلومتري جنوب خاوري دزفول قابل ذكرمي باشند .

آب وهوا : هواي دزفول گرم وخشك مي باشد .

نژاد : آريايي .

زبان : فارسي با گويش محلي .

دين : اسلام ، مذهب شيعه( اثني عشري)

رستني ها : از درختان گز ، كنار ، كيكم ، بادام كوهي و ارزن و از گياهاني كه كار برد دارويي و صنعتي دارند بومادران ؛درمنه و گون كتيرا در نقاط مختلف بويژه در نواحي شمال خاوري شهرستان مي رويد. وهمچنين پوشش گياهي جهت چراي دام در حد ضعيف موجود مي باشد .

جانوران وپرندگان : روباه ، شغال گرگ ، آهو ، خرگوش ، كفتار ، گراز ، پلنگ ، خرس ، كبك ، تيهو و غاز وحشي در سطح اين شهرستان مخصوصاً در بخش سردشت وجود دارد .

وضع اقتصادي : اساس اقتصاد شهرستان دزفول بر كشاورزي ، دامداري وصنايع كار خانه اي استوار كرديده است.كشاورزي كه در رده بالايي از توليد قرارگرفته ، شغل اصلي اهالي دزفول بشمار ميرود . وجود رود خانه هاي مهمي از قبيل دز وكرخه ودشت حاصلخيز دزفول باعث گرديده كه انواع مختلف توليدات كشاورزي از قبيل گندم ، جو ، برنج ، بنشن ، نباتات علوفه اي پنبه ، تره بار ، چغندر قند و نيشكر و باغداري شامل مركبات مختلف بخصوص پرتقال ، نارنج در اين ناحيه بدست مي آيد .

نوع كشت غالباً آبي است وروش كشت به دو صورت مكانيزه ونيمه مكانيزه انجام ميشود .علاوه بر اين ، دو مركز كشت و صنعت مدرن وبرزگ در حوالي دزفول ودو مركز تحقيقات كشاورزي در سطح اين شهر ستان مشغول فعاليت ميباشد .

دامداري نيز در شهرستان دزفول بسيار فعال بوده وشامل پرورش گوسفند، گاو، گاوميش ، شتر و انواع طيور بومي ميباشد. همچنين دامداريهاي صنعتي به تعداد بيش از ده واحد در نقاط مختلف اين شهرستان داير گرديده كه شامل تعدادي واحد گاوداريهاي شيري و چند واحد پروار بندي ميگردد . اين دامداريها بصورت هاي مدرن و با امكانات خوب اداره ميشود .

صنايع كارخانه اي دزفول بسيار متنوع وشامل كارخانجات زير است

گچ پاكتي ، ماسه شويي، موزائيك سازي، آجر سفال ، آجرفوفمن و لوازم ساختماني .

قيرسازي.بافندگي.و فريزسازي.بستني سازي.دفترسازي.توليدتيرچه وبلوك سيماني .كولرسازي.تهيه وتوليد منبع هاي فلزي.اطاق يازي كاميون و وانت .ساخت ادوات كشاورزي .سنگبري. آهك پزي. كمپوت سازي توليد ماكاروني.آرد سازي بسته بندي چاي.تهيه دانه طيور.توليد گاز اكسژن .پلاستيك سازي وتوليد شكر.

آثار باستاني : مهمترين آثار قديمي و باستاني در سطح شهرستان دزفول عبارتند از:

1- پل قديمي دزفول متعلق به عهد شاپور اول ساساني (242 )كه تاكنون بارها مورد مرمت قرار گرفته است.

2-مسجد جامع دزفول كه در اوايل دوران اسلامي ساخته شده ودر قرون هفتم ودوازدهم هجري توسعه ومرمت يافته است.

اين بنا بي شباهت به معماري دوران ساساني نيست.

3-بقعه سيد سلطان علي (سيد روبند)كه با ارتفاع 10 متر از سطح زمين در كنار رود خانه دز وزمان امير تيمور ساخته شده.در عهد شاه عباس اول صفوي تعمير گرديد ودر حال حاضر نيز(سال1368 )در دست تعمير است.

4-بقعه حضرت خرقيل(پدر حضرت دانيال نبي)ويكي از 124 هزار پيغمبر خدا متعلق به600 سال قبل از ميلاد مسيح واقع در شهردزفول.

5-بقعه محمد بن جعفر.واقع در جنوب غربي دزفول متعلق به دوران صفويه.

6-بقعه شاهركن الدين تيموري واقع در شهر دزفول.متعلق به دوران تيموري.

7 - بارگاه شاه ابوالقاسم و مقبره يعقوب ليث صفاري واقع در جاده دزفول وشوشتر.

و بسيارقلاع.مساجد وبقاع متبركه در شهر دزفول ويا ساير نقاط شهرستان دزفول باقي مانده است.

8-تپه چغاميش واقع در 25 كيلو متري جنوب شرقي دزفول كه شامل يك تپه بزرگ وچندين تپه كوچك ميباشد. در اين منطقه آثار فراواني از تمدن پيش از تاريخ يعني حدود2 الي 3 هزار سال قبل از ميلاد مسيح كشف شده است.

9-معبد عيلامي چغازنبيل درروي تبه بزرگي واقع در ساحل رود خانه دز (چهل كيلو متري جنوب شهر دزفول )كه در سال1250 قبل از ميلاد مسيح توسط! نتاش گال پادشاه عيلامي ساخته شده است .اين بنا از خشت خام ساخته شده. روكشي از آجر دارد و ارتفاع آن25 متر ميباشد كه در اصل 50 متر بوده است. جالب ترين شيي كه در حفريات چغازنبيل بدست آمده.مجسمه گاو لعابداري است كه داراي كتيبه اي بخط عيلامي در روي گرده آن ميباشد. .

آب وهوا : هواي دزفول گرم و خشك بوده .بيشترين درجه حرارت در تابستانها 25 درجه بالاي صفر مي باشد .ميزان باران ساليانه دزفول بطور متوسط به 210 ميلي متر ميرسد.چگونگي

فرآورده ها : گندم؛جو؛برنج ؛ نباتات علوفه اي تره بار چغندر قند ومركبات در حوالي دزفول بعمل ميآيد.

آب كشاورزي از رودخانه دز وتحت شبكه آبياري دز انجام مي گيرد آب آشاميدني شهر دزفول از 11 حلقه چاه ژرف تامين ميگردد كه از لحاظ كيفيت بسيار مرغوب بوده ودر حين پمپاژ كلريزه هم ميشود .

برق دزفول از نيروگاه سد دز(شبكه سراسري خوزستان)منشعب ميگردد.

صادرات : اقلام صادراتي دزفول متنوع هستند و مهمترين آنها عبارتند از:
گندم ، جو، تره بار ، مركبات ، گل و گياه ، شكر، پوست ، پشم ، فرآورده هاي لبني و بعضي از توليدات صنعتي.

 منبع :سایت موسسه ی دزفول شناسی